میکرواری ها (Microarrays) از مهم ترین فناوری های ژنومیک هستند که امکان بررسی الگوهای بیان ژنی یا تغییرات ژنتیکی را به صورت گسترده و موازی فراهم می کنند. این تکنولوژی شامل یک اسلاید شیشه ای یا چیپ سیلیکونی است که روی آن هزاران پروب DNA تک رشته ای به صورت نقاط منظم تثبیت شده اند.
در مرحله اول، RNA یا DNA استخراج شده از نمونه بیولوژیک، به مولکول های فلورسنت نشاندار می شود. سپس نمونه روی اسلاید میکرواری قرار گرفته و با پروب های مکمل هیبرید می شود. شدت و الگوی فلورسانس هر نقطه نشان دهنده میزان بیان ژن یا حضور یک واریانت ژنتیکی است.
کاربردهای اصلی میکرواری ها
میکرواری ها در علوم پزشکی، تحقیقاتی و تشخیصی استفاده گسترده ای دارند:
مطالعه بیان ژن ها در بیماری ها مانند سرطان، دیابت یا بیماری های عصبی
مقایسه بافت سالم و بیمار برای شناسایی ژن های کلیدی
تحلیل SNPها و واریانت های ژنتیکی
تشخیص CNVها در بیماری های ژنتیکی
مطالعات اپی ژنتیک مانند بررسی الگوهای متیلاسیون
یافتن ژن های هدف برای درمان های جدید
انواع میکرواری
Expression Microarray: بررسی سطح بیان هزاران ژن
SNP Microarray: تشخیص پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی
CGH Microarray: بررسی افزایش یا کاهش تعداد کپی ژنی
Methylation Microarray: مطالعه متیلاسیون DNA
Protein Microarray: شناسایی تعامل های پروتئینی
مزایا
سرعت بالا در تحلیل پروفایل های ژنی
قابلیت مقایسه هم زمان هزاران ژن
هزینه کمتر نسبت به RNA-seq
داده های استاندارد و قابل تکرار
محدودیت ها
وابسته به توالی های از پیش شناخته شده
دقت کمتر در مقایسه با نسل جدید توالی یابی
نیاز به نرمال سازی داده ها برای جلوگیری از نویز
