تعریف لام پلاستیکی
لام پلاستیکی صفحه ای صاف و مستطیلی است که نمونه های بیولوژیکی روی آن قرار گرفته و پس از پوشاندن با کاور اسلاید، برای مشاهده تحت میکروسکوپ آماده می شود. لام های پلاستیکی معمولاً شفاف، مقاوم در برابر شکستگی و سبک تر از لام های شیشه ای هستند.
اهمیت لام پلاستیکی در آزمایشگاه
این ابزار امکان آماده سازی سریع نمونه ها، کاهش خطر شکستگی و کاهش هزینه را فراهم می کند. همچنین، استفاده از لام پلاستیکی در محیط های آموزشی و آزمایشگاه های تشخیصی با حجم نمونه بالا، ایمنی و سرعت کار را افزایش می دهد.
ساختار لام پلاستیکی
لام پلاستیکی دارای سطح صاف، لبه های هموار و ضخامت یکنواخت است. برخی مدل ها دارای شیار یا علامت گذاری برای جهت دهی نمونه یا نگهداری اطلاعات هستند.
جنس لام پلاستیکی
معمولاً از پلاستیک های شفاف و مقاوم مانند پلی استایرن یا پلی کربنات ساخته می شود که تحمل رنگ آمیزی ها، بافرها و محلول های مختلف را دارد.
طراحی لام پلاستیکی
طراحی لام پلاستیکی به گونه ای است که سطح آن صاف، بدون نقص و مقاوم در برابر خم شدن باشد. این ویژگی باعث می شود نور میکروسکوپ به طور یکنواخت عبور کند و تصویر واضح نمونه حاصل شود.
کاربرد لام پلاستیکی در میکروسکوپی سلولی و بافتی
برای مشاهده سلول های بافتی، خون، باکتری ها و سایر نمونه های بیولوژیکی مورد استفاده قرار می گیرد. لام پلاستیکی اجازه رنگ آمیزی و آماده سازی نمونه ها با روش های مختلف مانند رنگ آمیزی Giemsa یا Hematoxylin-Eosin را می دهد.
کاربرد لام پلاستیکی در آزمایشگاه های تحقیقاتی
در پژوهش های سلولی، بیوشیمی و ژنتیک برای آماده سازی نمونه ها و بررسی تغییرات سلولی یا واکنش های مولکولی کاربرد دارد.
کاربرد لام پلاستیکی در آموزش دانشگاهی
در آزمایشگاه های آموزشی، لام پلاستیکی جایگزین ایمن و مقرون به صرفه برای لام شیشه ای است و به دانشجویان امکان تمرین آماده سازی و مشاهده نمونه ها را می دهد.
کاربرد لام پلاستیکی در تشخیص پزشکی
در آزمایشگاه های بالینی و تشخیصی برای آماده سازی نمونه های خون، ادرار، میکروب ها و سلول های بیمار مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از لام پلاستیکی خطر شکستگی و آلودگی را کاهش می دهد.
سازگاری لام پلاستیکی با کاور اسلاید و تجهیزات میکروسکوپی
لام های پلاستیکی با کاور اسلاید استاندارد سازگار هستند و روی انواع میکروسکوپ های نوری و فلوئورسانس قابل استفاده می باشند.
ابعاد و ضخامت لام پلاستیکی
لام های پلاستیکی معمولاً 25×75 میلی متر و ضخامت 1 تا 1.2 میلی متر دارند، اما مدل های مخصوص میکروسکوپ های خاص با ابعاد متفاوت نیز تولید می شوند.
شفافیت و کیفیت نوری لام پلاستیکی
شفافیت بالا و سطح یکنواخت باعث عبور نور به صورت مستقیم و بدون اعوجاج می شود و تصویری واضح از نمونه ایجاد می کند.
روش صحیح استفاده از لام پلاستیکی
نمونه باید به صورت یکنواخت روی سطح لام قرار گیرد، سپس کاور اسلاید روی آن گذاشته شود تا حباب هوا به حداقل برسد و نور میکروسکوپ بدون انکسار غیر یکنواخت عبور کند.
ایمنی کار با لام پلاستیکی
لام های پلاستیکی سبک و مقاوم هستند، اما باید از خراش و تماس با مواد شیمیایی خورنده محافظت شوند. استفاده از دستکش هنگام آماده سازی نمونه توصیه می شود.
کنترل کیفیت لام پلاستیکی
لام باید سطح صاف، شفاف، بدون حباب یا خراش باشد و ضخامت یکنواخت داشته باشد تا تصویر نمونه تحت میکروسکوپ واضح باشد.
شرایط نگهداری لام پلاستیکی
باید در محیط خشک و دور از تابش مستقیم نور و مواد شیمیایی نگهداری شود تا شفافیت و مقاومت آن حفظ شود.
مزایای استفاده از لام پلاستیکی استاندارد
ایمنی بالا، کاهش شکستگی، قابلیت رنگ آمیزی، وزن سبک، مقرون به صرفه بودن و سازگاری با انواع میکروسکوپ ها.
مقایسه لام پلاستیکی و شیشه ای
لام پلاستیکی سبک، ایمن و اقتصادی است، اما ممکن است در نور فلوئورسانس حساسیت کمی کمتر از شیشه داشته باشد. شیشه مقاوم تر در برابر حرارت و برخی محلول های خورنده است.
کاربرد تحقیقاتی و تشخیصی لام پلاستیکی
در آزمایشگاه های تحقیقاتی سلولی، بیوشیمی، ژنتیک و تشخیصی برای مشاهده و ثبت نمونه های بیولوژیکی و میکروسکوپی مورد استفاده قرار می گیرد.

