تعریف و اهمیت بالینی باکتری های گرم منفی
باکتری های گرم منفی شامل گونه های بیماری زا و فرصت طلب هستند که می توانند موجب عفونت های ادراری، خونی، تنفسی و زخم ها شوند.
خصوصیات میکروبیولوژیک باکتری های گرم منفی
این باکتری ها دارای دیواره سلولی نازک، لیپوپلی ساکارید و رنگ پذیری منفی در گرام هستند و اغلب کوکسی یا باسیل میله ای شکل می باشند.
نیازمندی های تغذیه ای و رشد محیطی
برای رشد مطلوب، باکتری های گرم منفی نیاز به منابع کربن، نیتروژن، ویتامین ها و یون های معدنی دارند و به pH و دما حساس هستند.
محیط های عمومی برای رشد ابتدایی
آگار خون و براث تغذیه ای برای رشد ابتدایی، افزایش تعداد سلول ها و مشاهده همولیز اولیه استفاده می شوند.
آگار مک کانکی و نقش آن در انتخاب باکتری های روده ای
MAC یک محیط انتخابی و افتراقی برای باکتری های گرم منفی روده ای است که رشد گرم مثبت را مهار می کند و تخمیر لاکتوز را تشخیص می دهد.
تشخیص رنگی در آگار مک کانکی
باکتری های لاکتوز مثبت مانند E. coli کلنی های صورتی ایجاد می کنند، در حالی که باکتری های لاکتوز منفی کلنی های بی رنگ یا شفاف دارند.
آگار Eosin Methylene Blue (EMB) و ویژگی های آن
EMB با رنگ های کروموژنیک و انتخابی، رشد باکتری های گرم منفی را تسهیل کرده و کلنی های لاکتوز مثبت را متمایز می کند.
آگار XLD و کاربرد آن در جداسازی سالمونلا و شیگلا
XLD محیطی افتراقی و انتخابی برای باکتری های روده ای است که تخمیر قندها و تولید H2S را نشان می دهد.
محیط SS Agar (Salmonella-Shigella Agar)
این محیط رشد باکتری های هدف را تقویت و فلور غیر هدف را مهار می کند، و تولید H2S و تخمیر لاکتوز را مشخص می سازد.
آگار خون و مشاهده همولیز
برخی باکتری های گرم منفی می توانند همولیز α، β یا γ ایجاد کنند که در شناسایی گونه ها کمک می کند.
براث تغذیه ای و رشد اولیه در محیط مایع
محیط های مایع غنی مانند براث تغذیه ای قبل از کشت روی آگار، تعداد سلول های هدف را افزایش می دهند.
تفاوت محیط انتخابی و افتراقی
محیط انتخابی رشد سایر باکتری ها را مهار می کند، در حالی که محیط افتراقی ویژگی های متابولیک یا رنگ کلنی را نشان می دهد.
تست های بیوشیمیایی تکمیلی
برای شناسایی دقیق گونه ها، تست های اکسیداز، کاتالاز، IMViC و تولید H2S به همراه محیط های انتخابی استفاده می شوند.
اثر دما و زمان انکوباسیون بر رشد
دمای ایده آل برای بیشتر باکتری های گرم منفی ۳۵–۳۷ درجه سانتی گراد و زمان رشد ۱۸–۲۴ ساعت برای کلنی های بالغ توصیه می شود.
محیط های کروموژنیک و تشخیص سریع گونه ها
محیط های کروموژنیک کلنی ها را با رنگ های مشخص نمایش می دهند و شناسایی سریع گونه های گرم منفی را امکان پذیر می کنند.
چالش های جداسازی از نمونه های بالینی
فلور طبیعی و باکتری های غیر هدف می توانند جداسازی باکتری های گرم منفی را دشوار کنند و نیازمند انتخاب محیط مناسب هستند.
کاربرد محیط های کشت در تحقیقات اپیدمیولوژیک
محیط های اختصاصی برای بررسی شیوع، شناسایی گونه ها و مطالعه مقاومت آنتی بیوتیکی ضروری هستند.
محیط های تخصصی برای تست مقاومت آنتی بیوتیکی
Mueller-Hinton Agar با افزودن آنتی بیوتیک ها برای بررسی مقاومت بالینی باکتری های گرم منفی کاربرد دارد.
نوآوری ها در طراحی محیط های مدرن
محیط های کروموژنیک، ترکیبی و حاوی فاکتورهای مهار رشد باکتری غیر هدف، رشد سریع و شناسایی دقیق را تضمین می کنند.
ملاحظات ایمنی هنگام کار با باکتری های گرم منفی
برخی گونه ها پاتوژن هستند و کار با آن ها باید همراه با دستکش، لباس آزمایشگاهی و هود میکروبیولوژی انجام شود.
کاربرد محیط ها در علوم غذایی و محیطی
محیط های انتخابی و افتراقی برای بررسی باکتری های گرم منفی در مواد غذایی، آب و نمونه های محیطی و تضمین ایمنی میکروبی کاربرد دارند.
