اتانول (Ethanol) یک الکل ساده و پرمصرف است که از طریق تخمیر قندها یا روش های صنعتی تولید می شود. این ماده در آزمایشگاه ها، بیمارستان ها و صنایع دارویی به عنوان یک حلال قوی، ضدعفونی کننده مؤثر و ترکیب پایه بسیاری از محلول ها نقش حیاتی دارد.
اتانول معمولاً در غلظت های ۷۰٪، ۹۰٪ و ۹۶٪ استفاده می شود، اما غلظت ۷۰٪ برای ضدعفونی بهترین اثر را دارد، زیرا وجود آب در محلول باعث نفوذ بهتر و تخریب پروتئین های میکروبی می شود.
کاربردهای اصلی اتانول:
ضدعفونی سطوح، ابزارهای آزمایشگاهی و پوست قبل از تزریق
حلال عمومی برای بسیاری از مواد آلی، رنگ ها و معرف ها
استفاده در استخراج DNA/RNA، تهیه بافرها و تمیز کردن تجهیزات
ماده اولیه در ساخت محلول های ضدعفونی کننده دست
استفاده در صنعت به عنوان سوخت زیستی (Bioethanol)
کاربرد در داروسازی، نوشیدنی های الکلی، آرایشی ـ بهداشتی و مواد شیمیایی
مکانیسم اثر ضدعفونی اتانول:
با دناتوره کردن پروتئین ها و تخریب غشاء لیپیدی سلول ها باعث مرگ باکتری ها، قارچ ها و برخی ویروس ها می شود.
تفاوت اتانول با الکل ایزوپروپیل:
اتانول خاصیت ویروس کشی قوی تری برای ویروس های دارای پوشش دارد.
ایزوپروپیل روی باکتری ها مؤثرتر است.
اتانول بوی ملایم تر و تبخیر سریع تری دارد.
نکات ایمنی:
بسیار قابل اشتعال است؛ دور از گرما و جرقه نگهداری شود.
استنشاق طولانی مدت می تواند سبب سوزش چشم و دستگاه تنفسی شود.
روی برخی سطوح پلاستیکی و لاستیکی اثر خورنده دارد.