اختلالات چربی خون یا هایپرلیپیدمی یکی از رایج ترین مشکلات متابولیکی است که در آن میزان چربی های در گردش خون افزایش می یابد. مهم ترین چربی های خونی شامل کلسترول، LDL، HDL و تری گلیسرید هستند. عدم تعادل در این مولکول ها باعث رسوب چربی در دیواره رگ ها و افزایش خطر حمله قلبی، سکته و آترواسکلروز می شود.
انواع اصلی چربی خون:
LDL (کلسترول بد)
بالا بودن آن باعث رسوب چربی در رگ ها می شود.
HDL (کلسترول خوب)
باعث دفع چربی از بدن و محافظت از رگ ها است.
تری گلیسرید
افزایش آن به ویژه پس از مصرف کربوهیدرات زیاد، با بیماری قلبی و پانکراتیت مرتبط است.
علل شایع اختلالات چربی خون:
عوامل ژنتیکی مانند هایپرکلسترولمی خانوادگی
رژیم غذایی پرچرب و پرقند
چاقی و کم تحرکی
دیابت و اختلالات تیروئیدی
مصرف الکل
برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها و بتابلوکرها
علائم اختلالات چربی خون:
اغلب بدون علامت است، اما در موارد شدید ممکن است:
زانتوما (توده های چربی روی پوست)
درد قفسه سینه
علائم بیماری قلبی یا سکته
چگونه اختلالات چربی خون تشخیص داده می شود؟
تشخیص از طریق آزمایش خون شامل:
LDL
HDL
تری گلیسرید
کلسترول تام
معمولاً بعد از ۱۲ ساعت ناشتایی انجام می شود.
درمان و مدیریت:
تغییر سبک زندگی: رژیم کم چرب، ورزش منظم، کاهش وزن
داروها: استاتین ها، فیبرات ها، امگا-۳، مهارکننده های PCSK9
کنترل بیماری های زمینه ای مثل دیابت و تیروئید
کاهش LDL حتی به میزان ۱٪ می تواند خطر بیماری قلبی را کاهش دهد.
پیشگیری:
کاهش چربی های اشباع و قندهای ساده
مصرف چربی های سالم مانند امگا-۳
ترک سیگار
کنترل وزن
آزمایش دوره ای چربی خون، خصوصاً در افراد با سابقه خانوادگی