Tuberculosis (TB) — بیماری سل چیست؟
بیماری سل یک عفونت باکتریایی مزمن است که توسط Mycobacterium tuberculosis ایجاد می شود و اغلب ریه ها را درگیر می کند. این بیماری از طریق قطرات تنفسی منتقل می شود و یکی از مهم ترین بیماری های عفونی جهان به خصوص در مناطق با بهداشت محدود است.
سل چگونه منتقل می شود؟
انتقال سل معمولاً از طریق سرفه، عطسه یا صحبت فرد مبتلا صورت می گیرد. تماس نزدیک و طولانی با فرد بیمار خطر انتقال را افزایش می دهد. سل از طریق غذا، آب یا تماس سطحی منتقل نمی شود.
نشانه های بیماری سل چیست؟
علائم سل فعال شامل سرفه طولانی مدت، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن، خستگی و درد قفسه سینه است. در برخی افراد سیستم ایمنی می تواند باکتری را مهار کند و بیماری به صورت سل نهفته (Latent TB) بدون علامت باقی می ماند.
بیماری سل چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص سل با آزمایش خلط، کشت باکتری، PCR، تست پوستی مانتو یا تصویربرداری مانند X-ray انجام می شود. نتایج آزمایش خلط و PCR برای تشخیص قطعی و تشخیص مقاومت دارویی اهمیت بالایی دارند.
چگونه بیماری سل درمان می شود؟
درمان سل معمولاً ترکیبی از چند دارو شامل ایزونیازید، ریفامپین، اتامبوتول و پیرازینامید است که باید حداقل 6 ماه مصرف شوند. قطع زودهنگام داروها باعث مقاومت دارویی (MDR-TB) و درمان سخت تر می شود.
چگونه می توان از بیماری سل پیشگیری کرد؟
واکسیناسیون با واکسن BCG، تهویه مناسب فضاها، شناسایی و درمان افراد مبتلا به سل نهفته، و رعایت بهداشت تنفسی از مهم ترین روش های پیشگیری هستند. افراد در تماس نزدیک با بیمار باید غربالگری شوند.
آیا بیماری سل خطرناک است؟
بله، در صورت عدم درمان می تواند به بافت ریه آسیب جدی وارد کند و حتی باعث مرگ شود. سل مقاوم به دارو یکی از نگرانی های جدی سازمان جهانی بهداشت است و نیاز به درمان های طولانی و پیچیده دارد.
