CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) یک سیستم طبیعی دفاعی باکتری ها است که در تکنولوژی مدرن ژنتیک به عنوان یک ابزار ویرایش ژن دقیق و کارآمد استفاده می شود. این سیستم با کمک آنزیم Cas9 و RNA راهنما (Guide RNA) قادر است بخش های خاصی از DNA را شناسایی کرده و برش، حذف یا جایگزینی توالی های ژنی انجام دهد.
CRISPR تحولی در تحقیقات ژنتیک، درمان بیماری های ژنتیکی، زیست فناوری کشاورزی و تولید دارو ایجاد کرده است. از جمله کاربردهای آن می توان به درمان بیماری های تک ژنی، اصلاح سلول های ایمنی، تولید گیاهان مقاوم و مدل سازی بیماری ها اشاره کرد.
ویژگی ها و کاربردها
ویرایش ژن دقیق: امکان تغییر توالی های ژنی هدفمند
کاربرد در پزشکی شخصی: درمان بیماری های ژنتیکی
زیست فناوری کشاورزی: اصلاح ژنوم گیاهان و حیوانات
تحقیقات بنیادی: مدل سازی ژنتیکی و مطالعه عملکرد ژن ها
سازگار و قابل استفاده در انواع سلول ها و موجودات
نکات ایمنی و اخلاقی
استفاده از CRISPR در ژنوم انسانی جنینی با مسائل اخلاقی و قانونی همراه است
احتمال بروز اثرات جانبی و ویرایش ناخواسته (Off-target) وجود دارد
آزمایش ها و کاربردها باید در محیط های کنترل شده و آزمایشگاهی انجام شود
