تیوب سرم (لوله خون گیری سرم)

تعریف تیوب سرم

تیوب سرم نوعی لوله خون گیری است که اجازه می دهد خون به طور طبیعی لخته شود. پس از سانتریفیوژ، بخش مایع شفاف (سرم) از لخته جدا شده و برای آزمایش ها مورد استفاده قرار می گیرد.

اهمیت تیوب سرم در آزمایشگاه

بیشتر تست های تشخیصی بر پایه سرم انجام می شوند، بنابراین کیفیت این تیوب نقش کلیدی در صحت نتایج آزمایش دارد.

ساختار تیوب سرم

تیوب شامل بدنه شفاف پلاستیکی یا شیشه ای، درپوش رنگی (قرمز یا زرد)، سیستم وکیوم و در برخی مدل ها ژل جداکننده است.

جنس تیوب سرم

معمولاً از پلی اتیلن ترفتالات (PET) یا پلی پروپیلن پزشکی ساخته می شود که مقاوم، سبک و زیست سازگار است.

طراحی تیوب سرم

طراحی استاندارد باعث جمع آوری حجم دقیق نمونه، لخته شدن یکنواخت و جداسازی مؤثر سرم می شود.

انواع تیوب سرم بر اساس ترکیب داخلی

شامل تیوب ساده بدون افزودنی، تیوب با فعال کننده لخته و تیوب ژل دار (SST) می باشد.

کاربرد تیوب سرم در آزمایش های بیوشیمی

برای سنجش آنزیم ها، الکترولیت ها، قند، چربی ها و مارکرهای متابولیک استفاده می شود.

کاربرد تیوب سرم در آزمایش های هورمونی

برای اندازه گیری هورمون های تیروئیدی، جنسی، رشد و استرس کاربرد گسترده دارد.
(با توجه به سابقه کم کاری تیروئید، این تیوب برای تست های TSH و T4 بسیار مهم است.)

کاربرد تیوب سرم در ایمونولوژی و سرولوژی

برای بررسی آنتی بادی ها، مارکرهای عفونی و بیماری های خودایمنی استفاده می شود.

کد رنگ درپوش تیوب سرم

قرمز: بدون افزودنی
زرد: دارای ژل و فعال کننده لخته (SST)

روش صحیح استفاده از تیوب سرم

پس از خون گیری، تیوب باید ۵ تا ۶ بار به آرامی وارونه شود (در صورت داشتن فعال کننده)، سپس ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در دمای اتاق برای لخته شدن باقی بماند.

ایمنی کار با تیوب سرم

رعایت اصول ایمنی زیستی، استفاده از دستکش و دفع صحیح پسماندهای زیستی الزامی است.

کنترل کیفیت تیوب سرم

تیوب باید استریل، بدون نشتی، فاقد همولیز و دارای تاریخ مصرف معتبر باشد.

شرایط نگهداری تیوب سرم

در محیط خشک، دمای اتاق، دور از نور مستقیم و مواد شیمیایی نگهداری شود.

مزایای تیوب سرم

سازگاری با اکثر تست ها، کیفیت بالای نمونه، پایداری آنالیت ها، کاربرد گسترده.

محدودیت های تیوب سرم

نیاز به زمان لخته شدن، عدم مناسب بودن برای تست های فوری و انعقادی.

مقایسه تیوب سرم با EDTA و هپارین

تیوب سرم برای بیوشیمی و هورمون مناسب تر است، EDTA برای هماتولوژی و هپارین برای آزمایش های سریع کاربرد دارد.

نقش تیوب سرم در تضمین کیفیت نتایج آزمایشگاهی

استفاده صحیح از این تیوب موجب کاهش خطاهای پیش تحلیلی، افزایش دقت اندازه گیری و اعتبار تشخیص پزشکی می شود.