سلولز (Cellulose) فراوان ترین پلیمر طبیعی در جهان است و ساختار اصلی دیواره سلولی گیاهان، جلبک ها و برخی باکتری ها را تشکیل می دهد. این پلیمر از واحدهای متعدد β-D-گلوکز تشکیل شده که با پیوندهای β(1→4) به یکدیگر متصل می شوند و زنجیره هایی بلند و پایدار ایجاد می کنند.
ساختار خطی و هیدروژنی سلولز باعث می شود رشته های آن به صورت الیاف محکم در کنار هم قرار گیرند و به گیاهان استحکام، مقاومت و انعطاف بدهند. انسان به دلیل فقدان آنزیم سلولاز قادر به هضم سلولز نیست؛ بنابراین سلولز در بدن به عنوان فیبر غذایی عمل می کند و در تنظیم گوارش مؤثر است.
ویژگی های مهم سلولز:
نامحلول در آب
مقاوم به تجزیه و پایدار
زیست تجزیه پذیر و دوستدار محیط زیست
قابلیت تبدیل به مشتقات صنعتی مختلف
کاربردهای سلولز:
تولید کاغذ، پارچه، فیلترها و پلاستیک های زیست تجزیه پذیر
استفاده در صنایع داروسازی به عنوان پرکننده (Excipient) و عامل پیونددهنده
تولید CMC، استات سلولز، نیتروسلولز و سایر مشتقات مهم
کاربرد در صنایع غذایی به عنوان پایدارکننده، قوام دهنده و فیبر غذایی
استفاده در بیوتکنولوژی و محیط های کشت به عنوان منبع فیبر
اهمیت زیست محیطی:
به دلیل طبیعی بودن و قابلیت بیودگریده، سلولز جایگزین مناسبی برای مواد پلاستیکی غیرقابل تجزیه است و نقش مهمی در توسعه مواد پایدار دارد.
