محیط کشت کلستریدیوم دیفیسیل

معرفی کلستریدیوم دیفیسیل

کلستریدیوم دیفیسیل یک باکتری گرم مثبت، میله ای شکل، بی هوازی اجباری و اسپورساز است که به طور شایع در محیط های بیمارستانی یافت می شود و عامل اصلی اسهال وابسته به مصرف آنتی بیوتیک محسوب می شود.

اهمیت کشت کلستریدیوم دیفیسیل

کشت این باکتری نقش مهمی در تشخیص قطعی عفونت، بررسی اپیدمیولوژیک، مطالعات مقاومت دارویی و ارزیابی سویه های بیماری زا دارد.

ویژگی های زیستی مؤثر بر انتخاب محیط کشت

بی هوازی بودن، توانایی اسپورسازی و رشد نسبتاً کند کلستریدیوم دیفیسیل باعث شده است که محیط های کشت اختصاصی و شرایط ویژه انکوباسیون برای آن ضروری باشد.

نقش محیط کشت در تشخیص عفونت های روده ای

اگرچه روش های مولکولی کاربرد گسترده ای دارند، اما محیط کشت همچنان برای جداسازی زنده باکتری و انجام بررسی های تکمیلی اهمیت بالینی دارد.

نیازهای تغذیه ای کلستریدیوم دیفیسیل

این باکتری برای رشد به منابع غنی پروتئینی، اسیدهای آمینه، ویتامین ها و شرایط احیایی نیاز دارد که در محیط های کشت اختصاصی تأمین می شوند.

محیط کشت CCFA

Cycloserine Cefoxitin Fructose Agar یا CCFA متداول ترین محیط انتخابی برای جداسازی کلستریدیوم دیفیسیل از نمونه های مدفوع است.

ترکیبات اصلی محیط CCFA

این محیط شامل پپتون، فروکتوز، سیکلوسرین، سفوکسیتین و مواد کاهنده اکسیداسیون است که امکان رشد انتخابی باکتری هدف را فراهم می کند.

نقش فروکتوز در افتراق باکتری

کلستریدیوم دیفیسیل قادر به تخمیر فروکتوز است و این ویژگی به تشخیص آن در محیط های افتراقی کمک می کند.

اهمیت آنتی بیوتیک ها در محیط کشت

سیکلوسرین و سفوکسیتین با مهار رشد فلور نرمال روده، انتخاب پذیری محیط را افزایش داده و شانس جداسازی C. difficile را بالا می برند.

شرایط بی هوازی در کشت

رشد کلستریدیوم دیفیسیل تنها در شرایط بی هوازی کامل امکان پذیر است و استفاده از جار بی هوازی یا سیستم های مشابه ضروری است.

ظاهر کلنی های کلستریدیوم دیفیسیل

کلنی ها معمولاً زرد مایل به خاکستری، نامنظم و با بوی خاص هستند که می تواند به شناسایی اولیه کمک کند.

نقش اسپورها در کشت آزمایشگاهی

اسپورهای مقاوم این باکتری امکان بقای آن را در شرایط نامساعد فراهم می کنند و در مراحل آماده سازی نمونه اهمیت ویژه ای دارند.

پیش تیمار نمونه مدفوع

در برخی روش ها از شوک الکلی برای حذف باکتری های غیر اسپورساز و افزایش احتمال جداسازی کلستریدیوم دیفیسیل استفاده می شود.

کاربرد محیط کشت در مطالعات بیمارستانی

کشت این باکتری برای بررسی انتقال بیمارستانی و پایش عفونت های وابسته به خدمات درمانی بسیار مهم است.

نقش محیط کشت در تعیین مقاومت دارویی

جداسازی سویه زنده امکان انجام تست های حساسیت آنتی بیوتیکی و بررسی الگوهای مقاومت را فراهم می کند.

شرایط انکوباسیون محیط کشت

انکوباسیون معمولاً در دمای ۳۵ تا ۳۷ درجه سانتی گراد و به مدت ۴۸ تا ۷۲ ساعت در شرایط بی هوازی انجام می شود.

تفاوت محیط های انتخابی و غیرانتخابی

محیط های غیرانتخابی برای افزایش تعداد باکتری و محیط های انتخابی برای جداسازی دقیق تر استفاده می شوند.

محدودیت های محیط کشت کلستریدیوم دیفیسیل

رشد کند و حساسیت به اکسیژن از جمله عواملی هستند که تفسیر نتایج کشت را دشوار می کنند.

ملاحظات ایمنی زیستی

به دلیل پاتوژن بودن کلستریدیوم دیفیسیل و تولید سم، رعایت اصول ایمنی زیستی در کار با محیط کشت الزامی است.

پیشرفت های جدید در محیط های کشت اختصاصی

تحقیقات اخیر بر بهبود فرمولاسیون محیط ها برای افزایش حساسیت، کاهش زمان تشخیص و سازگاری با روش های تشخیصی نوین متمرکز شده اند.