Rabies — هاری چیست؟
هاری یک بیماری ویروسی بسیار کشنده است که توسط ویروس Rabies از خانواده Rhabdoviridae ایجاد می شود. این ویروس سیستم عصبی مرکزی را درگیر می کند و تقریباً در تمام موارد پس از بروز علائم، منجر به مرگ می شود. هاری یکی از مهم ترین بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان است.
هاری چگونه منتقل می شود؟
انتقال هاری معمولاً از طریق گازگرفتگی حیوان آلوده، به ویژه سگ ها، روباه ها، خفاش ها و گربه ها اتفاق می افتد. ویروس در بزاق حیوان وجود دارد و از طریق زخم، خراش یا تماس بزاق با غشای مخاطی می تواند وارد بدن شود.
نشانه های هاری در انسان چیست؟
علائم اولیه شامل تب، بی قراری، درد محل گازگرفتگی، سردرد و خستگی است. با پیشرفت بیماری، علائم عصبی مانند هیدروفوبیا (ترس از آب)، انقباضات عضلانی، توهم، تشنج و فلج ظاهر می شود. مرحله نهایی با کما و سپس مرگ همراه است.
هاری چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص قطعی هاری بعد از بروز علائم بسیار دشوار است. بررسی ها بر اساس شرح حال تماس با حیوان و انجام آزمایش هایی مانند PCR بزاق، نمونه برداری از پوست، یا مایع نخاعی انجام می شود، اما اغلب در مراحل پیشرفته بیماری تأیید می گردد.
درمان هاری چگونه انجام می شود؟
مهم ترین نکته این است که هاری پس از ظهور علائم تقریباً درمان ناپذیر است. اما پس از تماس با حیوان مشکوک، درمان پیشگیری شامل:
شستشوی سریع زخم، تزریق واکسن هاری، و در برخی موارد تزریق ایمونوگلوبولین ضد هاری انجام می شود. اگر این مراحل به موقع انجام شود، بیماری قابل پیشگیری است.
چگونه می توان از هاری پیشگیری کرد؟
واکسیناسیون حیوانات خانگی، کنترل جمعیت حیوانات ولگرد، واکسیناسیون افراد در معرض خطر (دامپزشکان، جنگلبانان)، و رعایت احتیاط هنگام برخورد با حیوانات وحشی از مهم ترین روش های پیشگیری هستند.
آیا هاری در حیوانات قابل تشخیص است؟
در حیوانات علائمی مانند پرخاشگری ناگهانی، ترس زدگی، ریزش بزاق، مشکل در بلع، فلج و تغییر رفتار دیده می شود. تشخیص قطعی تنها پس از مرگ حیوان و آزمایش بافت مغز انجام می شود.
