یودین یکی از عناصر شیمیایی با خواص ضدباکتری و ضدعفونی کننده است که در میکروب شناسی و پزشکی کاربرد وسیع دارد. در آزمایشگاه، یودین به عنوان محلول تثبیت کننده در رنگ آمیزی گرام استفاده می شود و با ترکیب با کریستال ویولت، باکتری های گرم مثبت را در مرحله تثبیت رنگ حفظ می کند.
کاربردهای یودین:
رنگ آمیزی گرام: تثبیت رنگ بنفش کریستال ویولت در باکتری های گرم مثبت
آنتی سپتیک و ضدعفونی کننده: پاکسازی زخم ها و ضدعفونی پوست قبل از جراحی
درمان کمبود ید: به صورت مکمل خوراکی برای جلوگیری از گواتر و مشکلات تیروئید
استفاده آزمایشگاهی: در تهیه محلول Lugol و آیودوفیل برای شناسایی نشاسته
نحوه استفاده در آزمایشگاه:
یودین معمولاً به صورت محلول آبی (مثل Lugol) استفاده می شود. در رنگ آمیزی گرام، پس از تماس کریستال ویولت با نمونه، یودین اضافه می شود تا کمپلکس رنگی تشکیل شده و رنگ در سلول های گرم مثبت تثبیت شود. در نهایت، شستشو با الکل یا محلول مناسب باکتری های گرم منفی را رنگ آمیزی ثانویه می کند.
نکات ایمنی:
یودین می تواند باعث تحریک پوست و چشم شود، بنابراین هنگام استفاده باید دستکش و محافظ چشم استفاده شود. مصرف خوراکی یا استفاده موضعی باید طبق دوز توصیه شده باشد تا از سمیت جلوگیری شود.
مزایا و محدودیت ها:
مزایا: تثبیت رنگ در رنگ آمیزی، اثر ضدعفونی کننده قوی
محدودیت ها: ممکن است باعث تحریک پوست یا لکه گذاری روی سطوح شود و برای باکتری های گرم منفی به تنهایی کاربرد ندارد.
