هیپوگلیسمی یا افت قند خون وضعیتی است که در آن سطح گلوکز خون کاهش پیدا می کند و انرژی رسانی به بافت های بدن، به ویژه مغز، مختل می شود. چون مغز به شدت وابسته به گلوکز است، کاهش آن می تواند سبب بروز علائم عصبی و فیزیکی شود.
این حالت بیشتر در بیماران دیابتی دیده می شود، مخصوصاً زمانی که انسولین یا داروهای کاهنده قند خون بیش ازحد مصرف شده باشد یا فرد وعده غذایی را جا انداخته باشد. اما در افراد غیر دیابتی نیز ممکن است بروز کند.
علائم هیپوگلیسمی :
تعریق سرد، لرزش بدن، نبض سریع، گرسنگی شدید، سردرد، سرگیجه، اختلال تمرکز، تاری دید و در مراحل پیشرفته: تشنج، گیجی و بیهوشی.
دلایل بروز:
مصرف زیاد انسولین، تأخیر در خوردن غذا، فعالیت بدنی شدید، مصرف الکل، مشکلات کبدی یا هورمونی، و برخی داروها.
هیپوگلیسمی در افراد غیر دیابتی:
در اثر افت قند خون واکنشی پس از خوردن غذاهای قندی، یا اختلالات متابولیک و ترشح غیرطبیعی انسولین رخ می دهد.
تشخیص:
اندازه گیری قند خون طی علائم، بررسی داروها، و آزمایش های تخصصی برای یافتن علت زمینه ای.
درمان فوری:
مصرف ۱۵ گرم کربوهیدرات سریع الاثر مانند آبمیوه، قند، عسل یا قرص گلوکز؛
پس از ۱۵ دقیقه قند خون باید مجدد بررسی شود.
درمان پایدار:
تنظیم دوز داروهای دیابت، اصلاح رژیم، زمان بندی وعده ها، اجتناب از الکل با معده خالی، و برنامه ریزی مناسب فعالیت های ورزشی.
عوارض:
هیپوگلیسمی درمان نشده می تواند به تشنج، آسیب مغزی یا بیهوشی منجر شود، بنابراین اقدام سریع ضروری است.
