کیت های اختصاصی استخراج DNA/RNA چیست؟
کیت های اختصاصی استخراج DNA/RNA مجموعه ای از مواد و ابزارهای آماده هستند که امکان جداسازی اسیدهای نوکلئیک را از سلول ها، خون، بافت، بزاق، ویروس ها یا نمونه های محیطی فراهم می کنند. این کیت ها بر اساس اصول شیمیایی مشخص مثل لیز سلولی، اتصال انتخابی، شستشو و الوت، DNA یا RNA را با خلوص بالا استخراج می کنند. هدف اصلی این کیت ها تهیه نمونه ای تمیز و پایدار برای آزمایش های ژنتیکی، مولکولی و تشخیصی است.
کیت های استخراج DNA/RNA چگونه عمل می کنند؟
عملکرد این کیت ها معمولاً با لیز سلول آغاز می شود؛ جایی که بافرهای قوی غشا را تخریب کرده و اسیدهای نوکلئیک آزاد می شوند. سپس DNA یا RNA به ستون سیلیکایی یا ذرات مغناطیسی متصل می شود. ناخالصی ها با محلول های شستشو حذف می گردند و در نهایت DNA یا RNA خالص با یک بافر مخصوص الوت می شود. این فرایند به گونه ای طراحی شده که پروتئین ها، نمک ها، چربی ها و آنزیم های مخرب مثل RNase از نمونه حذف شوند.
کیت های اختصاصی استخراج چه تفاوتی با روش های معمول دارند؟
کیت های معمولی ممکن است برای انواع گسترده نمونه ها به کار روند، اما کیت های خاص برای هدف های دقیق طراحی می شوند؛ مثل کیت های ویژه ویروس ها، میکروارگانیسم ها، خون لخته، نمونه های FFPE، پلاسما، یا نمونه های کم حجم. این کیت ها معمولاً حساسیت بالاتری دارند، RNA را بهتر محافظت می کنند و مقدار خروجی بیشتری نسبت به روش های معمول ارائه می دهند. برخی نیز قابلیت جداسازی هم زمان DNA و RNA را دارند.
کیت های اختصاصی استخراج چه کاربردهایی دارند؟
در تشخیص مولکولی بیماری ها، تست های PCR و RT-PCR، واکاوی جهش ها، بررسی بیان ژن، تحقیقات سلولی و میکروبی، استخراج مواد ژنتیکی ویروس ها مانند SARS-CoV-2، و همچنین در مطالعات ژنتیک انسانی یا حیوانی به کار می روند. این کیت ها در بخش های تشخیصی به دلیل سرعت بالا و دقت قابل اعتماد، کاربرد بسیار گسترده ای دارند.
چه عواملی کیفیت استخراج DNA/RNA را تعیین می کنند؟
نوع نمونه، زمان جمع آوری، شرایط نگهداری، کیفیت بافرها، حذف کامل پروتئین ها و مهارکننده ها، و همچنین وجود RNase یا DNase از عوامل مهم کیفیت هستند. کوچک ترین آلودگی پروتئینی یا تخریب RNA می تواند نتیجه آزمایش های بعدی مانند Real-time PCR را مختل کند. استفاده از کیت های معتبر باعث کاهش خطا و افزایش بازده استخراج می شود.
مزایای کیت های اختصاصی استخراج DNA/RNA چیست؟
سرعت بالا، خلوص زیاد، تکرارپذیری، حذف مهارکننده ها، سازگاری با انواع نمونه های بالینی، و مناسب بودن برای آزمایش های حساس از جمله مزایای این کیت هاست. علاوه بر آن، مرحله بندی دقیق و بافرهای استاندارد موجب می شود کاربران بدون نیاز به مهارت تخصصی بالا به نتایج قابل اعتماد برسند.
آیا کیت های استخراج محدودیت دارند؟
در برخی نمونه های قدیمی یا تخریب شده، ممکن است بازده کاهش یابد. همچنین کیفیت نهایی به شرایط نمونه گیری، نگهداری و تجهیزات آزمایشگاهی وابسته است. در استخراج RNA حساسیت بیشتری لازم است چون RNA سریع تر تجزیه می شود و باید از محیط فاقد RNase استفاده شود.
