آنتی بادی چیست و چه نقشی در بدن دارد؟
آنتی بادی ها یا ایمونوگلوبولین ها (Antibodies / Immunoglobulins) پروتئین هایی هستند که توسط سلول های B سیستم ایمنی تولید می شوند. وظیفه اصلی آن ها شناسایی و خنثی کردن عوامل بیماری زا مانند باکتری ها، ویروس ها و سموم است. هر آنتی بادی دارای ساختاری Y شکل بوده و بخش انتهایی آن به آنتی ژن خاصی متصل می شود.
انواع آنتی بادی ها در بدن چیست؟
در بدن انسان پنج نوع اصلی آنتی بادی وجود دارد: IgG، IgA، IgM، IgE و IgD.
IgG فراوان ترین نوع است و نقش مهمی در ایمنی طولانی مدت دارد. IgA در ترشحات بدن مثل بزاق و اشک یافت می شود. IgM نخستین آنتی بادی است که هنگام عفونت تولید می شود. IgE در واکنش های آلرژیک و دفاع در برابر انگل ها نقش دارد و IgD بیشتر در فعال سازی سلول های B دخالت دارد.
آنتی بادی چگونه با آنتی ژن واکنش نشان می دهد؟
هر آنتی بادی به آنتی ژن خاصی متصل می شود، مانند قفل و کلید. این اتصال باعث خنثی شدن آنتی ژن یا علامت گذاری آن برای نابودی توسط سایر سلول های ایمنی می شود. به این فرآیند واکنش آنتی ژن–آنتی بادی گفته می شود که پایه بسیاری از تست های تشخیصی است.
آنتی بادی های مونوکلونال چیستند؟
آنتی بادی های مونوکلونال (Monoclonal Antibodies) آنتی بادی هایی هستند که در آزمایشگاه از یک نوع سلول B تولید می شوند و فقط به یک آنتی ژن خاص متصل می شوند. از آن ها در درمان سرطان ها، بیماری های خودایمنی و حتی در طراحی واکسن ها استفاده می شود.
تفاوت آنتی بادی های مونوکلونال و پلی کلونال چیست؟
آنتی بادی های پلی کلونال (Polyclonal) از چند نوع سلول B تولید می شوند و به بخش های مختلف یک آنتی ژن متصل می گردند، در حالی که مونوکلونال ها اختصاصی تر هستند و دقت بالاتری در شناسایی دارند.
چگونه آنتی بادی ها در آزمایشگاه تولید می شوند؟
در روش هیبریدوما (Hybridoma) سلول های B تولیدکننده آنتی بادی با سلول های سرطانی میلوما ترکیب می شوند تا سلول های نامیرا و تولیدکننده آنتی بادی به دست آید. این روش اساس تولید صنعتی آنتی بادی های مونوکلونال است.
کاربرد آنتی بادی ها در پزشکی چیست؟
آنتی بادی ها در تشخیص بیماری ها (مثل تست های ELISA و Western Blot)، درمان سرطان، درمان بیماری های خودایمنی و حتی در پیشگیری از عفونت ها کاربرد دارند. داروهایی مثل تراستوزوماب (Herceptin) و ریتوکسیماب نمونه هایی از آنتی بادی های درمانی هستند.
آیا آنتی بادی ها در واکسن ها هم نقش دارند؟
بله، واکسن ها سیستم ایمنی را تحریک می کنند تا بدن آنتی بادی علیه عامل بیماری زا تولید کند. در نتیجه، هنگام مواجهه واقعی، بدن سریع تر و مؤثرتر واکنش نشان می دهد و از بیماری جلوگیری می کند.
