آنزیم های Cytochrome P450 (CYP450) یک خانواده بزرگ از آنزیم های تخصصی هستند که در متابولیسم داروها، سموم، هورمون ها و مواد اندوژن و اگزوژن نقش اساسی دارند. بیشترین مقدار این آنزیم ها در کبد قرار دارد، اما در روده، ریه و بافت های دیگر نیز یافت می شوند.
نقش اصلی CYP450:
انجام واکنش های اکسیداسیون، کاهش و هیدروکسیلاسیون برای تبدیل ترکیبات به مواد محلول در آب جهت دفع از بدن.
مهم ترین ایزوفرم های دارویی CYP450:
CYP3A4: متابولیسم بیش از ۵۰٪ داروها
CYP2D6: متابولیسم داروهای روان پزشکی، مخدرها
CYP2C9 و CYP2C19: متابولیسم داروهای ضدانعقاد، پمپ پروتون
CYP1A2: کافئین و برخی داروهای ضد افسردگی
CYP2E1: الکل و مواد سمی
ویژگی های کلیدی:
فعالیت این آنزیم ها بین افراد مختلف متفاوت است (Polymorphism)
باعث تداخل دارویی می شوند؛ بعضی داروها آن ها را مهار یا فعال می کنند
در سمیت داروها و پاسخ درمانی نقش مهم دارند
در فارماکوژنتیک و پزشکی شخصی اهمیت ویژه ای دارند
مفهوم مهار و القا:
مهار (Inhibition): کاهش متابولیسم → افزایش سطح دارو → خطر مسمومیت
القـا (Induction): افزایش متابولیسم → کاهش اثر دارو
